Κάμερες ασφαλείας και GDPR: τι επιτρέπεται σε σπίτι και επιχείρηση

Σχεδόν σε κάθε αυτοψία για κάμερες, κάποια στιγμή έρχεται η ερώτηση, συνήθως με λίγο δισταγμό: «Και με τον GDPR τι γίνεται; Θα έχω πρόβλημα;» Η απάντηση είναι ότι οι κάμερες επιτρέπονται και στο σπίτι και στην επιχείρηση. Υπάρχουν όμως κανόνες, και οι περισσότεροι από αυτούς είναι λογικοί αν τους δει κανείς από τη μεριά του ανθρώπου που βρίσκεται μπροστά στην κάμερα.

Αυτό το άρθρο είναι μέρος του οδηγού μας για κάμερες ασφαλείας. Εδώ θα μείνουμε στο κομμάτι των προσωπικών δεδομένων, όπως το συναντάμε στην πράξη.

Πριν προχωρήσουμε: είμαστε τεχνικοί ασφαλείας, όχι δικηγόροι. Όσα γράφουμε είναι γενική ενημέρωση από την εμπειρία μας και δεν αντικαθιστούν νομική συμβουλή. Για ειδικές περιπτώσεις, οι οδηγίες της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και ένας νομικός σύμβουλος είναι οι σωστές πηγές.

Η βασική λογική

Η εικόνα ενός ανθρώπου από μια κάμερα θεωρείται προσωπικό δεδομένο. Αυτό σημαίνει ότι όποιος βάζει κάμερες πρέπει να έχει έναν θεμιτό λόγο, να καταγράφει μόνο όσα χρειάζονται για αυτόν τον λόγο, να κρατάει το υλικό μόνο όσο χρειάζεται και να το προστατεύει. Αν κρατήσετε στο μυαλό σας αυτές τις τέσσερις ιδέες, οι περισσότερες αποφάσεις βγαίνουν μόνες τους.

Στο σπίτι σας

Για τις κάμερες σε ιδιωτική κατοικία, ο κανόνας που ακολουθούμε είναι απλός: η κάμερα κοιτάζει τον δικό σας χώρο. Την είσοδο, την αυλή, το πάρκινγκ, την πίσω πόρτα.

Το πρόβλημα ξεκινάει όταν η κάμερα «βλέπει» πέρα από τα όριά σας: το πεζοδρόμιο, τον δρόμο, την αυλή ή τα παράθυρα του γείτονα. Εκεί δεν μιλάμε πια για προστασία του σπιτιού σας, αλλά για καταγραφή άλλων ανθρώπων στους δικούς τους χώρους ή σε δημόσιο χώρο. Σε μικρές γειτονιές, όπως αυτές των περισσότερων χωριών της Φθιώτιδας, αυτό είναι και η πιο συχνή αιτία παρεξηγήσεων, πολύ πριν φτάσει οτιδήποτε σε κάποια αρχή.

Στην πράξη, πολλές φορές είναι αδύνατο να στοχεύσει μια κάμερα την πόρτα σας χωρίς να πιάσει ένα κομμάτι του δρόμου. Γι' αυτό υπάρχουν οι μάσκες απόκρυψης: ορίζουμε στο λογισμικό περιοχές της εικόνας που εμφανίζονται μαύρες και δεν καταγράφονται ποτέ. Η κάμερα βλέπει την πόρτα σας, αλλά το πεζοδρόμιο και το παράθυρο απέναντι δεν υπάρχουν στο υλικό.

Στην επιχείρηση

Εδώ οι υποχρεώσεις είναι περισσότερες, γιατί μπροστά στις κάμερες περνάνε πελάτες, προμηθευτές και, κυρίως, εργαζόμενοι.

Ο σκοπός. Ο λόγος για τις κάμερες είναι η προστασία προσώπων και περιουσίας: κλοπές, διαρρήξεις, ληστείες, βανδαλισμοί. Δεν είναι η παρακολούθηση του πόσο δουλεύει ο υπάλληλος ή πόσα τσιγάρα κάνει. Αυτή η διάκριση είναι πολύ σημαντική και επηρεάζει πού μπαίνουν οι κάμερες.

Πού ναι και πού όχι. Είσοδοι, ταμεία, αποθήκες με εμπόρευμα, πάρκινγκ, περίμετρος: λογικά σημεία. Τουαλέτες, αποδυτήρια, χώροι όπου τρώει ή ξεκουράζεται το προσωπικό: εκτός συζήτησης. Γραφεία όπου κάθεται συγκεκριμένος υπάλληλος όλη μέρα: γενικά δεν είναι σωστό να καλύπτονται, εκτός αν υπάρχει πολύ συγκεκριμένος λόγος ασφαλείας, όπως ένα χρηματοκιβώτιο, και ακόμα και τότε η κάμερα κοιτάζει το χρηματοκιβώτιο, όχι τον άνθρωπο.

Η σήμανση. Πριν κάποιος μπει στην περιοχή που καλύπτεται, πρέπει να βλέπει ευδιάκριτη πινακίδα ότι υπάρχει βιντεοσκόπηση, για ποιο σκοπό, ποιος είναι ο υπεύθυνος και πώς μπορεί να επικοινωνήσει μαζί του. Η πινακίδα δεν μπαίνει πίσω από την πόρτα, ούτε κρυμμένη σε μια γωνία. Μπαίνει εκεί που θα τη δει κάποιος πριν τον «δει» η κάμερα.

Η ενημέρωση των εργαζομένων. Οι εργαζόμενοι πρέπει να ξέρουν ότι υπάρχουν κάμερες, πού είναι και γιατί. Μια γραπτή ενημέρωση είναι η πιο σωστή και ασφαλής πρακτική.

Πόσο κρατάτε το υλικό. Το υλικό κρατιέται μόνο όσο χρειάζεται για τον σκοπό του. Σαν γενική κατεύθυνση μιλάμε για λίγες μέρες, αρκετές ώστε αν συμβεί κάτι να το καταλάβετε και να κρατήσετε το σχετικό απόσπασμα. Αν υπάρξει συμβάν, το συγκεκριμένο υλικό μπορεί να φυλαχτεί περισσότερο για να δοθεί στις αρχές. Τα υπόλοιπα διαγράφονται.

Ποιος βλέπει το υλικό. Μόνο συγκεκριμένα πρόσωπα, με δικούς τους κωδικούς. Όχι όλοι οι υπάλληλοι, και όχι ένας κοινός κωδικός γραμμένος σε ένα χαρτάκι δίπλα στην οθόνη.

Πολυκατοικίες

Οι κάμερες σε κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικίας, όπως η είσοδος, το ασανσέρ ή η πιλοτή, έχουν τη δική τους λογική, γιατί αφορούν όλους τους ενοίκους. Συνήθως απαιτείται απόφαση της γενικής συνέλευσης, σωστή σήμανση και σαφής ορισμός του ποιος διαχειρίζεται το υλικό. Αν σκέφτεστε κάτι τέτοιο, καλό είναι να το συζητήσετε στη συνέλευση πριν ζητήσετε προσφορές.

Τι κάνουμε εμείς τεχνικά για να είστε σωστοί

Ένα μεγάλο μέρος της συμμόρφωσης κρίνεται στη στιγμή της εγκατάστασης. Γι' αυτό, όταν σχεδιάζουμε ένα σύστημα, σκεφτόμαστε και αυτό το κομμάτι από την αρχή.

Επιλέγουμε γωνίες λήψης που καλύπτουν αυτό που πρέπει και όχι περισσότερο. Ρυθμίζουμε μάσκες απόκρυψης σε δρόμους, πεζοδρόμια και γειτονικές ιδιοκτησίες. Ορίζουμε στο καταγραφικό αυτόματη διαγραφή μετά από τις μέρες που αποφασίζετε, ώστε να μη χρειάζεται να το θυμάστε εσείς. Φτιάχνουμε ξεχωριστούς χρήστες με διαφορετικά δικαιώματα: για παράδειγμα ο υπεύθυνος βάρδιας βλέπει μόνο ζωντανή εικόνα, ενώ μόνο ο ιδιοκτήτης μπορεί να εξάγει υλικό. Αλλάζουμε όλους τους εργοστασιακούς κωδικούς και κλείνουμε τις υπηρεσίες που δεν χρειάζονται, γιατί μια κάμερα που «ανοίγει» από όποιον βρει τη διεύθυνσή της στο ίντερνετ είναι ίσως το χειρότερο σενάριο από άποψη προσωπικών δεδομένων.

Τέλος, σας δείχνουμε πώς να βρίσκετε και να εξάγετε ένα συγκεκριμένο απόσπασμα, γιατί αν χρειαστεί να το δώσετε στην αστυνομία, πρέπει να μπορείτε να το κάνετε γρήγορα και σωστά.

Μερικές ερωτήσεις που ακούμε συχνά

«Μπορώ να έχω κάμερα με ήχο;» Η καταγραφή ήχου θεωρείται πολύ πιο επεμβατική από την εικόνα, και στις περισσότερες περιπτώσεις καλό είναι να μένει απενεργοποιημένη, ειδικά σε επιχειρήσεις. Τις κάμερες που έχουν μικρόφωνο τις ρυθμίζουμε συνήθως χωρίς ήχο.

«Μπορώ να ανεβάσω στο Facebook το βίντεο με αυτόν που μου έκλεψε το ποδήλατο;» Καταλαβαίνουμε απόλυτα τον θυμό, αλλά η δημοσίευση εικόνας ανθρώπου στα social media είναι κάτι που μπορεί να σας δημιουργήσει πρόβλημα. Το σωστό είναι να δώσετε το υλικό στην αστυνομία.

«Μπορώ να έχω ψεύτικη κάμερα για αποτροπή;» Τεχνικά δεν καταγράφει τίποτα, αλλά οι άνθρωποι που τη βλέπουν δεν το ξέρουν. Δεν τη συστήνουμε, γιατί δεν σας προστατεύει τη στιγμή που θα τη χρειαστείτε.

Κλείνοντας

Οι κάμερες είναι πολύτιμο εργαλείο και ο GDPR δεν είναι λόγος να μην τις βάλετε. Είναι λόγος να τις βάλετε σωστά. Αν θέλετε να δείτε τα τεχνικά κομμάτια της επιλογής, διαβάστε τον οδηγό για κάμερες ασφαλείας. Και αν οι κάμερες πρόκειται να συνδυαστούν με συναγερμό, το σύστημα σχεδιάζεται καλύτερα ενιαία από την αρχή.

Η D.E.S. σχεδιάζει και εγκαθιστά συστήματα καμερών στη Λαμία, τη Φθιώτιδα, τη Στερεά Ελλάδα, την Αττική και τη Θεσσαλία. Δείτε τη σελίδα Κάμερες Ασφαλείας ή ζητήστε δωρεάν αυτοψία.